Tản mạn Tô Châu – phần 1

 

TÔ CHÂU – NƠI TÌNH YÊU Ở LẠI

 

Tô Châu Thành (một trong hai thành phố được mệnh danh đẹp nhất Trung Hoa. Trên có Thiên Đàng, dưới có Tô Hàng nhị châu) chưa bao giờ làm khách du khỏi xao xuyến khi đặt chân đến. Tô Châu lạ lắm, yên bình lắm, yên ả lắm nhưng cũng làm con người ta dễ chôn chân lặng người – một cách khó tả.

Đây là lần thứ 2 đến Tô Châu, lần trước đến vào mùa hè, bây giờ trời đang vào đông. Lần trước có ai đó bên cạnh, lần này chỉ có một mình! Có lẽ ngoại trừ Lệ Giang thì Tô Châu là thành phố ở lại trong trái tim tôi nhiều nhất, chưa bao giờ phai nhạt mỗi khi nhắc tới. Tại nơi này tôi cũng đã quen biết được nhiều bạn tốt, họ cũng như thành phố này, để lại cả niềm thương và nỗi nhớ – da diết.

Tô Châu tiết đông lúc nào cũng lất phất mưa phùn, những hạt mưa dày đặc nặng trĩu, không khoa trương tựa mưa giông mà lại êm dịu bình lặng tựa phong cách của thành phố này. Lịch sử 2500 năm đã khiến thành phố nhỏ này thản nhiên đối mặt với sự thay đổi của thời gian, “vinh nhục bất kinh”. Bản thân tôi thấy rằng, Tô Châu chính là thành phố mang đậm tính Trung Quốc nhất: cổ kính, thâm túy, tĩnh mịch.

Đường xá ở Tô Châu không rộng nhưng dông dài bất tận. Từ đầu đường nhìn theo hướng cuối đường chỉ thấy bóng râm bất tận của cây xanh, không biết đâu mới là điểm cuối của con đường. Cánh cổng hư ám không thể che giấu những tang thương của dĩ vãng từ bên trong lẫn bên ngoài. Suy cho cùng, thời gian không thể thay thế lại càng không thể ngụy trang tất cả.

Có một nhân vật cổ xưa nào đó đã nói rằng “Nước nào sánh bằng nước biển khơi, mây nào sánh bằng mây Núi Vu!”. Thời gian có thể làm đổi thay và cuốn trôi đi rất nhiều thứ, nhưng đồng thời cũng lắng đọng cũng không ít sự việc. Chính cái không gian mặc định ý nghĩa như vậy nên mới dễ lôi con người ta vào khoảng không chôn chân trầm mặc không lối thoát trong miên man suy nghĩ và cảm xúc.

Những con sông ở đây nước xanh trong vắt, khúc khuỷu như mình con rắn. Sông nước hữu tình, êm đềm như mơ, nhất động nhất tĩnh trong sự dịch động – dịch tĩnh, lung linh huyền ảo, đây chính là đặc thù sông nước của Tô Châu. Tôi thích đứng trên cầu nhìn những dòng nước chảy, cảm giác đó giống như tâm trạng con người, có lúc dâng trào dậy sóng, khi lại phẳng lặng tĩnh mịch.

Nước là linh hồn của xứ sở này, người xưa nói rằng “kỳ sơn dị thủy, thiên hạ độc tuyệt, nhân gian thiên đường, danh bất hư truyền”. Có thể nói, chưa đến Tô Châu thì không thể nào biết được cái đẹp của Giang Nam cùng với những Hậu Hoa Viên xanh mướt mà không nơi nào sánh bằng, có thể xoa dịu con tim bôn ba mỏi mệt của con người. Văn hoá ngàn năm Trung Hoa để lại 4 Hậu Hoa Viên cổ điển danh tiếng nhất thiên hạ, thì chỉ Tô Châu độc chiếm 2 trong số đó. Đây còn là nơi duy nhất của Giang Nam ngưng tụ vẻ đẹp lung linh huyền ảo, u dật minh khiết. Năm bước một mái hiên, mười bước một mái đình. “Bước di cảnh dời, phương kiến kỳ diệu”.

Có người nói Tô Châu thiếu đi khí phách bá vương. Không có “cung vệ nghiêm thâm”, mà chỉ mang đặc thù của những vườn cây. Không có chiến trường “thiếc mã kim ca”, mà để lại một “ủng thành” cho hoàng hôn. Không có đại lộ như phố Trường An, mà chỉ có những con hẻm ngoằn ngoèo giống nhau lấp lửng ánh sáng vàng vọt của những ngọn đèn ven đường.

Hơn thế nữa, dòng nước nơi đây quá trong xanh, thức ăn nơi đây quá ngọt lịm, ngôn ngữ nơi đây quá êm dịu, tơ lụa nơi đây quá bóng loáng, thư pháp nơi đây quá phóng khoáng, ca từ nơi đây quá mượt mà, văn nhân nơi đây quá nho nhã…

Nơi đây không có vẻ “hoa quí đại khí” của Hàn Châu, không có vẻ “Lục Triều Kim Phấn” của Kim Lăng, càng không có vẻ “trang nghiêm trọng hậu” của Tây An. Nơi đây chỉ có “Hồng Nhan di hận” của thời Xuân Thu, và mang tội danh vong quốc suốt hai ngàn năm của một trong Tứ đại Mỹ Nhân danh trấn thiên hạ.

Riêng bản thân tôi nghĩ, một thành phố như vậy vốn dĩ không thích hợp với “gió tanh mưa máu”, nó chỉ có thể mang sự thuần khiết vốn có là gần gũi mà không trang trọng, không màn đến hương khói trần gian. Có lẽ “thoát khỏi thế tục”, “ẩn cư đào viên” mới là phong tục tập quán của nơi đây.

Đứng chôn chân tại cây cầu bên rừng lá Phong nữa đỏ nữa trơ xương trụi lá – đông đã lấn lướt thu qua quá nữa. Dòng Đại Vận Hà (chảy thẳng tắp từ Bắc Kinh đến Giang Nam có từ đời Tuỳ Đế Vương – Vương Quảng) năm xưa đã bị tà dương của ngày nay chen vào vẻ “một nữa nhấp nhô, một nữa ửng hồng”. Bỗng chợt bên tai vẫn văng vẳng tiếng chuông vang vọng trầm mặc sâu lắng của Hàn Sơn Tự, tiếng chuông ngàn năm ngân cùng vận nước đổi thay.

“Cô Tô thành ngoại Hàn Sơn Tự,
Chuông đêm thanh vắng vọng thuyền ai!”.  

(Đầu Đông 2007 – Tiểu Hải cảm khái Tô Châu)

——Còn tiếp——

No Comments

Post A Comment

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.