Theo Dấu Nam Phương Hoàng Hậu Về Thăm Đà Lạt

[ THEO DẤU NAM PHƯƠNG HOÀNG HẬU VỀ THĂM ĐÀ LẠT ]

𝗖𝗢𝗨𝗩𝗘𝗡𝗧 𝗗𝗘𝗦 𝗢𝗜𝗦𝗘𝗔𝗨𝗫 –
Ngôi trường của Nam Phương Hoàng Hậu.

trường Couvent des Oiseaux là trường đầu tiên được thành lập tại Đà Lạt năm 1935. Có lẽ, khi xưa, Đà Lạt được xem là Hoàng Triều Cương Thổ, nên không ai được xây cất hay là đất tư, lại ít dân, chỉ có dân giàu có hay tây đầm mới đi học. Riêng trường Grand lycée phải đợi đến năm 1941 mới khai giảng.
 
“Nam Kỳ dạo ấy thuộc L’ Union Française, nên người giàu có đều có quốc tịch Pháp như ông tướng Trần Văn Đôn kể có quốc tịch Tây, từng đi lính Tây. Bà Nam Phương Hoàng Hậu, người công giáo, cháu ngoại của ông Lê Phát Đạt, thường được gọi là Huyện Sỹ, là 1 trong những 4 người giàu nhất Nam Kỳ thời xưa. Có lẽ, quốc tịch Pháp nên có tên là Jeanne Mariette Nguyễn Hữu Hào (lấy tên của Cha). Sau này làm Hoàng Hậu, lấy quốc tịch Việt Nam nên mới lấy tên là Marie Thérèse Nguyễn Thị Hữu Lan. Đọc tài liệu Tây thì họ chỉ kêu tên Tây, không nhắc gì đến Hữu Lan. Cuộc đời bà Hoàng Hậu cuối cùng của triều Nguyễn khá đặc biệt. Năm 20-21 tuổi mà đã có tư tưởng cấp tiến, nghĩ đến việc mở trường dạy phụ nữ. Chỉ tiếc là, lịch sử lộn xộn, nên bà không có cơ hội để đóng góp nhiều cho xã hội Việt Nam, vì sau 1945, bà phải về Pháp lại.”
 

Nam Phương du học ở Pháp từ năm lên 12 tuổi,

đậu tú tài xong về Việt Nam, rồi trở thành Hoàng Hậu của vua Bảo Đại dưới sự bảo trợ của chính quyền thực dân. Một cuộc hôn nhân được nhận định vì chính trị và kinh tế, hơn là tình yêu.
 

Khi du học tại Paris,

Nam Phương học tại trường Couvent des Oiseaux, đường Ponthieu. Trường dòng tu Couvent des Oiseaux được thành lập từ năm 1598 tại vùng Lorraine, Nancy sau đó mới khai giảng chi nhánh tại Paris vào đầu thế kỷ 19.
 
Thiên Chúa giáo có nhiều dòng mà chính cái tên nói lên sự khác biệt mục tiêu của mỗi nhà dòng làm kẻ thừa sai của Thiên Chúa. Ví như Dòng nữ tu Saint Augustin (Dòng Đức Bà) tương tự dòng Lasan, Jesuite,… thiên về giáo dục giới trẻ. Còn tại trường Couvent des Oiseaux ngoài chữ Tây, văn hoá Tây, các “sơ” còn dạy “nữ công gia chánh”. Sau này về nước, Bà vẫn nhớ đến cách giáo dục của các sơ.
 
Có lẽ, vì vậy, khi Nam Phương Hoàng Hậu lập gia đình, đã dành miến đất 12 mẫu ở Đà Lạt để xây dựng cơ sở giáo dục đầu tiên cho các thiếu nữ gốc Pháp, Việt, Lào và Miên. Đa số là con nhà khá giả mới được đăng ký nội trú ở dòng tu này. Năm 1935, 12 nữ tu của dòng Saint Augustin từ Pháp quốc sang Việt Nam với sứ mệnh truyền giáo và thành lập ngôi trường tên gọi là Couvent Notre Dame de Lang Bian (xem hình bên dưới), hay còn gọi là nhà dòng Đức Bà Lâm Viên. Song người ta đã quen gọi Couvent des Oiseaux. Dân Đà Lạt thì gọi Ku-Văng cho gọn.
 
Bà Kim Lefévre ở Pháp từng viết cuốn sách kể về cuộc đời mình – một người Việt lai Pháp, đã không được người Việt chấp nhận, tương tự người Pháp tại Việt Nam cũng không thừa nhận. Bà Kim viết về những năm học tại trường nội trú Couvent des Oiseaux. Ai muốn biết thêm về đời nội trú ở Couvent des Oiseaux, nên đọc cuốn sách của bà.
 
Mình nhớ khi xưa, hàng xóm có bà Hai. Bà này có bà bạn ở Sàigòn, có cô con gái học nội trú, tên Hồng ở Couvent des Oiseaux, lớn hơn mình độ 4-5 tuổi. Lâu lâu đến ngày sortie, cổ về nhà hay gia đình từ Sàigòn lên thăm, họ đi xe hơi Simca, dạo ấy, Đà Lạt có rất ít xe hơi. Thấy họ sang chi lạ lùng. (Trích lời kể của cụ ông Đà Lạt xưa).
 
Hoá ra trường Couvent des Oiseaux là trường đầu tiên được thành lập tại Đà Lạt năm 1935. Có lẽ, khi xưa, Đà Lạt được xem là Hoàng Triều Cương Thổ, nên không ai được xây cất hay là đất tư, lại ít dân, chỉ có dân giàu có hay tây đầm mới đi học. Riêng trường Grand lycée phải đợi đến năm 1941 mới khai giảng.
 

Đến năm 1945,

trường Couvent des Oiseaux đã dạy đến 300 nữ sinh, học sinh người Pháp chiếm 2/3. Đa số là con của công chức người Pháp, người Việt, người Lào, người Miên, nói chung là con nhà quyền quý dưới thời bảo hộ của pháp.
 
Theo tài liệu của tây, trường Couvent des Oiseaux, chuyên dạy về “công dung ngôn hạnh” cho các thiếu nữ. Khi cô gái Marie Thérèse Nguyễn Hữu Hào, gặp vua Bảo Đại tại khách sạn Palace Đà Lạt. Ban đầu, cô không muốn đi dự nhưng buộc kêu đi, nên cô ta chỉ trang điểm sơ sài, bận cái áo đầm dài nhẹ nhàng, tính đến cho có lệ rồi về.
 

Khi được giới thiệu trước ông Bảo đại,

cô ta quỳ một gối như đã được dạy ở trường các sơ bên Tây, thưa “Sa Majesté”, khiến ông Bảo Đại thích, mời cô nhảy Tango. Ông Bảo Đại kể trong cuốn sách Le Dragon D’ Annam rằng, ông ta thấy nét đẹp miền Nam và phong thái rất Tây phương qua cô gái này. Sau này, ông ta phong Hoàng Hậu với tên Nam Phương, Nam để nói về cô gái miền Nam, Phương là phong thái Tây Phương.
 

“Hoàng hậu Nam Phương là người phụ nữ đầu tiên yêu cầu nhà vua thực hiện đời sống “một vợ một chồng”, nuôi dạy con cái theo thể thức giáo dục của Phương Tây. Bà quan tâm đến giáo dục nước nhà và thế hệ trẻ. Bà luôn bên cạnh nhà vua trong mọi cuộc tiếp đón ngoại giao trong nước cũng như nước ngoài. Bà theo đạo Thiên Chúa, nhưng không dựa vào nhà thờ để tồn tại, nhờ vậy đã làm dịu bớt hận thù cách biệt giữa Triều Nguyễn và đạo Thiên Chúa.

©️ Nguồn: Disco Travel 

No Comments

Post A Comment

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.